RSS
გვეშველება რამე?
23.12.2015 12:55

გვეშველება რამე? - ჩვენი დროის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული კითხვა და არასტანდარტულად ინტერპრეტირებული სტანდარტული პასუხი „არაფერი“ - ამჯერად ამ ერთი შეხედვით მარტივ შეკითხვას უშიშროების ექსმინისტრი, გენერალი ლევან კიკნაძე საკმაოდ საინტერესო არგუმენტებით პასუხობს.

ლევან კიკნაძე: იგივე კითხვა დამისვა აფხაზეთიდან დევნილმა ერთი ღირსეული სოხუმელი კაცის გასვენებაში შეხვედრისას. ჩემთან მოსაუბრეც, ალბათ, ამ კითხვის ყველასთვის ცნობილ, ასევე პოპულარულ და სტანდარტული პასუხს “არაფერს” ელოდებოდა... არც გავუმტყუნე იმედები, მაგრამ ეს “არაფერი”, ჩემი პროფესიიდან გამომდინარე, შევეცადე ცოტა სხვანაირად განმემარტა: “არ გვეშველება მანამ, სანამ ჩვენი ქვეყნის ხელისუფლებებს გარე სამყარო მტრებად და მეგობრებად ექნებათ დაყოფილი და სპეცსამსახურებისგან თავიანთი პროფესიული საქმიანობის წარმართვას სწორედ ამ პრინციპით მოითხოვენ. ამასთან, ავიწყდებათ ან არ იციან ცნობილი ბრიტანული შეგონება: “ქვეყანას არც მარადიული მეგობრები ჰყავს და არც მარადიული მტრები, ქვეყანას მარადიული მხოლოდ ინტერესები აქვს”. საქართველოსთვის ამ მარადიულ ინტერესებს მისი გეოპოლიტიკური მდგომარეობა განაპირობებს, რაც უდიდეს გამოწვევებთან იყო და არის დაკავშირებული. ეს გამოწვევები ყოველთვის დიდ სახელმწიფოებს შორის დაუნდობელ ბრძოლას უკავშირდებოდა ჩვენზე გავლენის მოსაპოვებლად და ყველა ხელისუფლების ზრუნვის საგანი, სწორედ საკუთარი ქვეყნის ინტერესებისა და თვითმყოფადობის დაცვა უნდა ყოფილიყო.

ამ საზრუნავისგან, ჯერ ცარიზმმა, მოგვიანებით კი ოქტომბრის რევოლუციამ, ქვეყნის ოკუპაციის ხარჯზე, თითქოს გაგავათავისუფლა, თუმცა დასავლეთის მიერ წარმოებულმა მრავალწლიანმა მიზანმიმართულმა ბრძოლამ საბჭოთა იმპერიის დაშლისკენ თავისი შედეგი გამოიღო და დამოუკიდებლებას გადაჩვეულები, პირისპირ აღმოვჩნდით ზესახელმწიფოების დაუოკებელ სურვილთან, მოვექციეთ გავლენის ქვეშ. ასეთი სურვილის დასაკმაყოფილებლად კი ყველაზე მეტი შანსი კრემლს გააჩნდა, რომელსაც სამხრეთ კავკასია და მათ შორის, საქართველო საკუთარ საზედამხედველო სივრცედ მიაჩნია და აშკარად მოძველებული იმპერიალისტური სიჯიუტით ცდილობს გვაიძულოს, მივიღოთ მხოლოდ მის მიერ განსაზღვრული თამაშის წესები. ამასთან, ისიც არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ თუ ელცინის რუსეთმა აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნები, მათ შორის, ბალტიისპირეთი ნატოს ასე თუ ისე უმტკივნეულოდ დაუთმო, პუტინის რუსეთი სამხრეთით ნატოს გაფართოებას ასე ადვილად არ შეეგუება.

-გეთანხმებით, ბატონო ლევან, თუ ასოცირების ხელშეკრულების ხელმოწერა ერთგვარი დადასტურებაა ევროპის მხრიდან, რომ დღევანდელი ხელსუფლება ქართველი ხალხის არჩევანს არ გადაუხვევს, მაშ რა ხდება, თუ ვთანხმდებით, რომ ევროპისკენ აღებული გეზი უცვლელია, ვის აწყობს და რატომღაა ატეხილი ასეთი აჟიოტაჟი?

- გარედან ვისაც უნდა აწყობდეს, ზოგადად უკვე შევეხე, მაგრამ ჩვენ ნუ ჩავიციკლებით იმ აზრზე, რომ მხოლოდ კრემლის ბინადრნი გვმტრობენ და სხვა ქვეყნები, რომლებსაც არანაკლები ინტერესები აქვთ ჩვენ საზიანოდ, უყურადღებოდ უნდა დავტოვოთ. რაც შეეხება შიგნით, ბევრს რომ აწყობს, ამას თქვენც ხედავთ და მეც გიდასტურებთ. სამწუხარო მხოლოდ ის არის, რომ ზოგიერთებისთვის ქვეყნის განვითარების დასავლური ვექტორი, ღირებულებების გარდა, ყველა იმ მანკიერების გადმოკოპირებას ნიშნავს, რომლებზეც თვით დასავლური ცივილური სამყაროს მნიშვნელოვანი ნაწილი ამბობს უარს და რაც ქართველი ხალხისთვის, მისი მენტალობისთვის არის მიუღებელი. ახსნა იმ მიზეზებისა, რამ შეუწყო ხელი ჩვენთვის მიუღებელი დოგმების და მიმდინარობების შემოსვლას და დანერგვას საქართველოში, შორს წაგვიყვანს, მაგრამ ფაქტი ერთია - სახელმწიფო, მისი ინსტიტუტები, რომლებიც მოწოდებულები უნდა იყვნენ, სასტიკი ბრძოლა გამოუცხადონ ქვეყანაში ანტეროვნული პროცესების დამგეგმავ-შემსრულებლებს, ამას არ აკეთებენ. უფრო მეტიც, წლების განმავლობაში, ნებსით თუ უნებლიეთ, ხელსაც კი უწყობდნენ მათ შემოდინება-დამკვიდრებას საქართველოში. შედეგად, უკვე სახეზე გვაქვს თავაწყვეტილი და მასირებული შემოტევები, რომლებიც უკვე ფართო ფრონტით მიმდინარეობს საქართველოს ეროვნული ინტერესების წინააღმდეგ. დიახ, სწორედ პროგრესისა და გლობალიზაციის სახელით, უკვე ღიად გვიტევენ ჩვენი არაკეთილმოსურნეები, ლიბერალური დემოკრატიის მანტიაში გახვეული არასამთავრობო თუ პოლიტიკური ორგანიზაციების მეშვეობით, რომელთა წარმომადგენლებს თავი უკვე სამოქალაქო საზოგადოების უალტერნატივო წევრებად მიაჩნიათ და ამასთან ”ყველაფრისმცოდნედ” გვევლინებიან. ეს ადამიანები ყოველგვარი ხელშეშლისა და დაბრკოლების გარეშე, შესაშური ენერგიით ასრულებენ გაურკვეველი ფონდებიდან მიღებულ ინსტრუქციებს. ვერ ვიხსენებ ქვეყნისათვის ვერც ერთ საჭირბოროტო საკითხს, რომელზეც გადაწყვეტილება, თუკი ამ ადამიანების აზრის გაუთვალისწინებლად იქნა მიღებული, მათ არ გაეპროტესტებინოთ და აჟიოტაჟი არ აეტეხოთ. კარგი იქნებოდა, რომ ყველაფერი ქვეყნის ეროვნული ინტერესების გათვალისწინებით ხდებოდეს და ხელისუფლების კრიტიკაც აქედან გამომდინარე იყოს, მაგრამ ზღვარი უკვე დიდი ხანია გადალახულია, თვითლუსტრირება სახეზეა და უტიფრად მიმდინარეობს ლაშქრობა ქართული ტრადიციული ფასეულობის - ეროვნული ღირსების წინააღმდეგ.

- ძალიან მძიმე სურათი დახატეთ. ხელისუფლებაც ღიად საუბრობს საქართველოში მოქმედ დესტრუქციულ ძალებზე. რა ძალებზეა საუბარი და რა საფრთხეები შეიძლება დაემუქროს მათგან ქართულ სახელმწიფოებრიობას?

- ძალიან მოკლედ შევეხები სპეციალური ღონისძიებების მრავალფეროვანი არსენალიდან, ყველაზე ფართოდ გავრცელებულ ე.წ. ”აქტიურ ღონისძიებებს”, რომლის სხვადასხვა მეთოდს, წლების განმავლობაში წარმატებით იყენებენ უცხო ქვეყნების სპეცსამსახურები საქართველოში. სწორედ ჩემს მიერ ზემოთ ნახსენებ მიზეზთა გამო, ძირითადად იმის შიშით, რომ არავინ დაგვწამოს საყოველთაოდ აღიარებული ადამიანის ფუნდამენტალური უფლებების დარღვევა, გამოხატვის თავისუფლებით წახალისებულმა და ყოველგვარ ზომიერებას მოკლებულმა ადამიანებმა მუხრუჭები ისე აუშვეს და ისე აირია ერთმანეთში ყველაფერი, რომ კაცს ვეღარ გაურკვევია სად გადის ზღვარი დასაშვებსა და აკრძალულს შორის. ისმება სრულიად ლეგიტიმური კითხვა: სად არის გამოსავალი? ვინ უნდა ააცილოს ეს ადამიანები ქვეყნისთვის შესაძლო საზიანო ქმედებებს? სამწუხაროდ ამ კითხვებზე პასუხი დღეის მდგომარეობით არ არის. ვერავინ ბედავს ცენზორის იარლიყის ”დამსახურების” შიშით, მოითხოვოს მათგან ელემენტარული დაცვა ზომიერებისა, განსაკუთრებით, როდესაც საქმე სახელმწიფო უსაფრთხოებას ეხება.

ახლად ჩამოყალიბებული უსაფრთხოების სამსახური კი ვერ ბედავს ბრჭყალების გამოჩენას. არადა, თუ ქვეყნის უსაფრთხოება მათზე გვაქვს ჩაბარებული, ერთხელ და სამუდამოდ უნდა გაირღვეს ტაბუდადებული, მოჯადოებული წრე და შეუდგნენ თავიანთი მოვალეობის შესრულებას. წინააღმდეგ შემთხვევაში,აღვირახსნილობამ და დაუსჯელობამ ქვეყანაში ფართო გასაქანი მისცა სწორედ ჩემ მიერ ნახსენებ სპეციალური ღონისძიებების ფართოდ გამოყენების პრაქტიკას, უცხო ქვეყნების სპესამსახურების და მათ საფარქვეშ მოქმედი ფონდების მიერ. ძალიან სამწუხაროა, რომ ქვეყნისთვის ამ დამანგრეველ ფერხულში, ნებსით თუ უნებლიეთ, აქტიურად არიან ჩართული რიგი ოპოზიციური პოლიტიკური პარტიებიც.

ელემენტარული ცოდნა თუ რა იგულისხმება ხსენებულ სპეციალურ ღონისძიებებში, რომელთა ნაირსახეობის მოძიება ადვილად შეიძლება ინტერნეტ სივრცეში, ფარდას ხდის საქართველოში განვითარებულ ბევრ საეჭვო მოვლენას.

- რადგან საუბარი ასეთ ფორმატში წარიმართა, მკითხელისთვის ალბათ საინტერესოა თქვენეული, პროფესიული შეფასება რამდენიმე ფაქტთან დაკავშირებით, რომელიც, თქვენი აზრით, პროვოცირებული იყო ხსენებული ანტიეროვნული ძალების მიერ.

-ფაქტები იმდენად ბევრი და ნაირსახოვანია, რომ მათი ჩამოთვლა შორს წაგვიყვანს. იმ ხმაურიანი კონფლიქტური დაპირისპირებებიდან, რომლებსაც ადგილი ჰქონდა საქართველოს სხვადასხვა კუთხეებში და დედაქალაქშიც, უმეტესობა სპონტანურად არ წარმოქმნილან, მათ თავიანთი დამგეგმავები და შემსრულებლები ჰყავდათ. ყველა ხსენებული პროვოკაცია მიმართული იყო მოსახლეობის ცალკეულ ჯგუფებს შორის ეროვნული და რელიგიური შუღლის გაღვივებისკენ, სექსუალური უმცირესობის პრობლემების ხელოვნურად გამუქებისკენ.

- თუკი ეს ორგანიზაციები, თქვენი თქმისა არ იყოს, კარგად ფინანსდებიან, რატომ უნდა აწყობდეთ დესტაბილიზაცია და არეულობა საქართველოში?

- ძაღლის თავი სწორედ მანდ არის დამარხული. პროვაკაციების დამგეგმავებმა კარგად უწყიან, რომ ხელისუფლება არ დაუშვებს ხელოვნურად წარმოქმნილი დაპირისპირებების მასშტაბურ არეულობაში გადაზრდას, ამიტომ თავიანთი პატრონებისთვის დასამტკიცებლად, რომ საქართველოში ადამიანის უფლებები ირღვევა და ხელისუფლება თავს ვერ ართმევს პრობლემებს, ლოკალურ პროვოკაციებს არ ერიდებიან.

მაგალითისთვის გაგახსენებთ რელიგიური კუთხით ქობულეთში მომხდარი დაპირისპირების კონკრეტულ შემთხვევას. ამ ამაზრზენმა და გაუგონარმა ფაქტმა, როდესაც ღორის თავი მიაჭედეს შენობის კარს, სადაც მუსულმანური სასწავლო ცენტრი უნდა გახსნილიყო, საქართველოს მთელი მოსახლეობის აღშფოთება გამოიწვია.

რარიგ სამწუხაროც არ უნდა იყოს, ჩვენმა ზოგიერთმა ”სასიქადულო” არასამთავრობოებმა, მომხდარი ”საქართველოში ტოლერანტობისა და შემწყნარებლობის მითის დანგრევად” შეაფასეს.

მართლმადიდებელი მრევლის წინააღმდეგობა, გამოწვეული მუსულმანური სასწავლო ცენტრის გახსნასთან დაკავშირებით, გამოხატვის ასეთ უკიდურეს და შეურაცხმყოფებელ ფორმას არ მიიღებდა, მაგრამ პროვოკაციის დამგეგმავები სწორედ კარებზე მიჭედილი ღორის თავის სურათის ინტერნეტსივრცეში გავრცელებით, ქართველი მართლმადიდებლების მხრიდან სხვა კონფესიების მიმართ ძალადობისა და შეუწყნარებლობის ჩვენებას ისახავდა მიზნად. ჩემი აზრით, სპეცსამსახურები მხოლოდ გატარებული ზომებით არ უნდა შემოფარგლულიყვნენ, აუცილებელი იყო იმ მეტად საშიში პროვოკაციის დამგეგმავების გამოვლენა და მხილება.

რამდენი რამ გავიხსენო, თუნდაც უკრაინაში დაღუპული ქართველი ჯარისკაცის, ალეკო გრიგალაშვილის ირგვლივ ატეხილი აჟიოტაჟი, როდესაც თავდაცვის სამინისტრო, ყოვლად უპასუხისმგებლო განცხადებით, ძალიან მარტივად წამოეგო პროვოკაციას, რითაც მნიშვნელოვნად გაუადვილა გეგმები პროვოკაციის დამგეგმავებს, რომლებსაც ერთადერთი მიზანი ამოძრავებდათ - მოეხდინათ ხელისუფლების დისკრედიტაცია.

ხელოვნური დაპირისპირებების სიის გაგრძელება კიდევ შეიძლება, ცნობილი 17 მაისის მოვლენები რად ღირს, რომლის დამგეგმავები ლამაზ სიზმრებშიც კი ვერ ინატრებდნენ, ისეთი შესაშური სიზუსტით შესრულდა მათი დავალება. ხსენებული პროვოკაციის მასშტაბურობაზე მეტყველებს ის ფაქტი, რომ მასში სხვადასხვა ფორმით ჩათრეული იქნა ხელისუფლებიდან დაწყებული საზოგადოების ყველა ფენა და ასევე მართლმადიდებლური ეკლესიის მღვდელმსახურები. რაც მთავარია, 17 მაისის პროვოკაციით, მისმა დამგეგმავებმა საერთაშორისო საზოგადოებას აჩვენეს, თითქოს როგორ იდევნებიან საქართველოში სექსუალური უმცირესობის წარმომადგენლები.

ავადსახსენებელი ე.წ. კვლევებიც გავიხსენოთ, რომლებიც ასევე ვიღაცეების დაკვეთით წარმოებს და არასოდეს არ ასახავს რეალობას. მაშ, ვის სჭირდება ასეთი კვლევები, თანაც ისეთი ორგანიზაციების მიერ ჩატარებული, რომლებმაც აშკარად მოახდინეს ”ნაცმოძრაობისადმი” მიკერძოებლობის თვითლუსტრირება 2012 წლის საპარლამენტო არჩევნების წინ. იმის ნაცვლად, რომ ესენი გაგვეყარა საქართველოდან, რაღაც გადაულახავი ძალების მხარდაჭერით აგრძელებენ მასირებულ შეტევებს ადამიანების ფსიქიკაზე, რათა ამოუვსონ ტვინები შეკვეთილი ე.წ. სარეიტინგო ციფრებით. სამწუხარო კი ის არის, რომ აშკარად გამოგონილ სარეიტინგო შედეგებს დიდი სერიოზულობით ეკიდებიან მედიასაშუალებები და არ თავდება ამ აშკარა, ყველასთვის მისახვედრი სიცრუის ტირაჟირება.

თუკი ნატოს გენერალური მდივანი სტოლტენბერგი გვპირდება, ერთი დღეც მოიცადეთ და ნატოს კარებს გაგიღებთო, ამავე დროს საგარეო საქმეთა მინისტრი გიორგი კვირიკაშვილი აცხადებს, ნატოს ყველაზე სანდო და საიმედო პარტნიორები ვართო, ისეთი რა ფასეული ინფორმაცია ჩაიტანეს ქართველმა მსტოვრებმა ევროპარლამენტში, რამაც მის დეპუტატებს განცხადებები აკეთებინა, რომ საქართველოში სტალინის მიმართ პოზიტიური განწყობის გამო თურმე ჩვენ დასავლურ მომავალს ხელი ეშლება. აგვიხსნას ვინმემ, რა კავშირშია ერთმანეთთან ყველასათვის მივიწყებულ შოროპანში სტალინის ძეგლის დადგმა დემოკრატიასთან და დასავლურ კურსთან. პირიქით, სწორედ ადამიანის ფუნდამენტალური უფლების დარღვევად უნდა შეფასდეს მომხდარი ვანდალური ფაქტი, როდესაც გარკვეული ჯგუფის მიერ, სამამულო ომში დაღუპულთა მემორილზე აღმართული, ამავე ომის მთავარსარდლის ძეგლი დაამტვრიეს. მე ეჭვი არ მეპარება შოროპნელების და გორელების განზრახვის სიწრფელეში, მაგრამ ეჭვს ბადებს სხვა რამ. საეჭვოდ დაემთხვა დროში ერთმანეთს, სტალინის ძეგლების აღდგენის მოთხოვნები მოახლოებულ ასოცირების საბჭოს 16 ნოემბრის მეორე შეხვედრას ბრიუსელში, მით უმეტეს, რომ არც ომის დაწყების, ან მისი დამთავრების და არც სტალინის დაბადების ან გარდაცვალების თარიღი იყო. თუ საქართველოში და მის ფარგლებს გარეთ ატეხილი აჟიოტაჯით ვიმსჯელებთ, ადვილი საფიქრებელია, რომ მომხდარი ”აქტიური ღონისძიების” ერთ-ერთი შემადგენელი ნაწილი იყო, რომელიც მიზნად სწორედ საერთაშორისო დონეზე აჟიოტაჟის ატეხვას ისახავდა და ძეგლების აღდგენის თემაც სპეციალურად იყო გააქტიურებული.

მეტი რაღა თვითლუსტრირება გინდათ, რაც ამ ე.წ. არასამთავრობოებმა და დაქირავებულმა ექსპერტებმა მოახდინეს პატრიარქის განცხადების შემდეგ. იმას განცხადებასაც ვერ დაარქმევ, რაც ემოციურ ფონზე აღელვებულმა მისმა უწმინდესობამ გამოთქვა მსჯავრდებულების მონაწილეობით დადგმული სპექტაკლის ნახვის შემდეგ. ლამის ამოხტნენ ტყავიდან ქალ-კაციანად ეს მართლაც სულგაყიდული არსებები და ერთი ვაიუშველებელი ატეხეს. კი მაგრამ ამ ქვეყანაში სიტყვის თავისუფლების უფლება შერჩევითია? ვის შეუძლია უარი უთხრას ერის სულიერ მამას, დასვას საკითხი, თუნდაც მსჯელობის დონეზე, რომ მიეცეს საპატრიარქოს უფლება, მიიღოს მონაწილეობა შეწყალების პროცესში? ატყდა ერთი ვაიუშველებელი, არიქა, პატრიარქს თეოკრატიული სახელმწიფოსკენ მიჰყავს ქვეყანაო. გვარამიას ტელევიზიამაც არ დააყოვნა და გაბუნიას ”არჩევანში” სასწრაფოდ გამოაცხო სადისკუსიო თემა. ვერ გამიგია, რა ისეთი უსაშველო მოხდება, თუნდაც რომ გაიმართოს მსჯელობა ამ თემაზე. რადგან პატრიარქი ისედაც მიმართავს პრეზიდენტს მსჯავრდებულების (არა მხოლოდ მართლმადიდებლების) შეწყალების თხოვნით, რა მოხდება ეს პროცესი კიდევ უფრო დაიხვეწოს და უფრო მიზანმიმართული გახდეს. დარწმუნებული ვარ, ეკლესიის უფრო მეტად ჩართვით, დიდი შანსია მსჯავრდებულები მართლაც გამოსწორების და მონანიების გზაზე შედგნენ. სახელმწიფოს მთავარი მიზანი ხომ არა მარტო დამნაშავის დასჯა, არამედ მათ რესოციალიზაციაზე ზრუნვა და გამოსწორება უნდა იყოს. მე რომ მკითხოს ვინმემ, სახელმწიფო უნდა ეხვეწებოდეს ეკლესიას, გვიშველე რამე ამ ხალხის გამოსწორებაში დაგვეხმარეო. დარწმუნებული ვარ ციხეებში ეკლესიური ცხოვრების წესის უფრო მეტად დამკვიდრება, ბევრ მსჯავრდებულს დააყენებს სწორ გზაზე. ყველა ნორმალური ადამიანი, პატრიარქის ამ სურვილში, რომელიც დღე და მოსწრება ტოლერანტობის, ჰუმანურობის და კაცთმოყვარეობის მქადაგებელია, მხოლოდ ქვეყნის უკეთეს მომავალისთვის, კრიმინოგენური ვითარების გამოსწორებისთვის ზრუნვას დაინახავს და არა დემოკრატიული ნორმების დარღვევას, როგორითაც უნდათ წარმოაჩინონ ამ ტვინნაღრძობმა და ფულზე გაყიდულმა არსებებმა.

-”რუსთავი-2”-ის ირგვლივ ატეხილი აჟიოტაჟი ჩაცხრა. სააპელაციო სასამართლომ ურთმელიძის განჩინება დროებითი მმართველების დანიშვნის შესახებ გააუქმა. შაინტერესოა, რას ფიქრობს უშიშროების გენერალი ხსენებული ტელევიზიის ირგვლივ განვითარებულ მოვლენებზე?

-”რუსთავი-2” ხელისუფლებისთვის შენელებული მოქმედების ნაღმია. ზოგადად, ”აქტიური ღონისძიებების” გეგმის კორექტირება იმისდა მიხედვით ხდება, დასახული მიზნის მისაღწევად, მოცემულ დროსა და სივრცეში რა სახის პროვოკაციას ენიჭება უპირატესობა. ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ ქვეყანაში არეულობის და დესტაბილიზაციის მოსაწყობად, აუცილებელი არ არის ყველაფერი წინასწარ იგეგმებოდეს. აქტუალობიდან გამომდინარე, საკმარისია დროულად შეირჩეს მომენტი და შემდეგ მისი წარმართვა საზოგადოებაზე სასურველი ზემოქმედების მოსახდენად, არც თუ ისე რთულია.

”რუსთავი-2”-ის შემთხვევაში დიდი ალბათობით ეს მეთოდი იქნა გამოყენებული, თანაც მაღალ პროფესიულ დონეზე. ამ შემთხვევაში უკვე მნიშვნელობას კარგავს, მიუძღვის თუ არა რაიმე წვლილი ხელისუფლებას, საკუთრების დაბრუნების პროცესის ინიცირებაში.

მოსამართლე ურთმელიძის დაჩქარებული განჩინება და ქონების უმოკლეს ვადებში დაყადაღება, ყველა მიმართულებით სამართლიანობის აღდგენის დაგვიანების ფონზე, მით უფრო საეჭვოს ხდიდა, ქიბარ ხალვაშის საკუთრების საკითხის წინა პლანზე წამოწევის დაინტერესებას, ხელისუფლების მხრიდან. გაცხადდა თუ არა, რომ ქიბარ ხალვაშმა საკუთრების დაბრუნება ითხოვა, გვარამიამაც არ დააყოვნა და სამართლებრივი პროცესი პოლიტიკურ ჭრილში გადაიყვანა. ლოზუნგად ქცეული ”შეტევა თავისუფალ სიტყვაზე” ტრადიციულად აიტაცეს ე.წ. არასამთავრობოებმა, რომლებსაც არ ჩამორჩნენ ”ნაციონალები”, ხელისუფლებაზე განაწყენებული პოლიტიკოსები და სხვა მუდმივად ჩასაფრებული ყველაფრისმკითხეები. ვითარება, იმავე ურთმელიძის განჩინებით, რუსთავი-2-ში მმართველების დანიშვნით კიდევ უფრო დაიძაბა და ხელისუფლება იძულებული გახდა თავის მართლების რეჟიმში ჩამდგარიყო. შექმნილი ვითარების და განსაკუთრებით მიკერძოებული საკონსტიტუციო სასამართლოს განჩინების შემდეგ, ევროსტრუქტურებში საქართველოს ხელისუფლების დადანაშაულება ”თავისუფალი სიტყვის” წინააღმდეგ ქმედებებში, ოპოზიციური ძალებისთვის არავითარ პრობლემას აღარ წარმოადგენდა. მას შემეგ, რაც სააპელაციო სასამართლომ ურთმელიძის განჩინებაც გააუქმა მმართველების დანიშვნასთან დაკავშირებით, გვრამია სტატუს-ქვოზე გაცილებით უკეთეს მდგომარეობაში აღმოჩნდა და დაუფარავად შეუდგა თავისივე მუქარის, ”ჯოჯოხეთის მოწყობის” განხორციელებას.

როგორც არ უნდა დამთავრდეს ტელევიზიის საკუთრების საკითხი, არავითარ შემთხვევაში ჟურნალისტებს თავიანთ პროფესიულ საქმიანობაში ხელი არ უნდა შეეშალოთ. მათ, რომელთა შორის ბევრი, ჩემთვის პატივსაცემი პროფესიონალია, სწორედ დღეს სჭირდებათ საზოგადოების მხრიდან თანადგომა.

-ბატონო ლევან, თუ ყველაფერი ისეა, როგორც თქვენ აღწერთ, მოსახლეობას, ქვეყნის მოქალაქეებს ხომ გვაქვს ლეგიტიმური უფლება მოვითხოვოთ სპეცსამსახურებისგან დესტრუქციული, საქართველოს ეროვნული ინტერესების წინააღმდეგ მოქმედი ძალების გამოვლენა, ძირგამომთხრელი საქმიანობის აღკვეთა.

-სწორი ბრძანდებით, უნდა მოვთხოვოთ. ხელისუფლების მიერ გარკვეული ძალების დადანაშაულებას დესტრუქცულ ქმედებებში და საბოტაჟის ორგანიზებაში, როგორც წესი, სპეცსამსახურების მხრიდან უნდა მოყვეს რამდენიმე დასაბუთებული და გამყარებული ფაქტი. სხვა შემთხვევაში ყველა მსგავსი და მათ შორის, ჩემ მიერ ზემოთ თქმულიც, რჩება ”ხმად მღაღადებლისა უდაბნოსა შინა”, რაც აძლევთ საფუძველს ფსევდოუფლებადამცველებს იმოქმედონ ”გაღმით შეედავე-ს” პრინციპით და ხელისუფლება, არასამთავრობო ორგანიზაციების და მათი ლიდერების დისკრედიტაციის მცდელობაში დაადანაშაულონ. არადა, თუნდაც მოსმენების ირგვლივ ატეხილი აჟიოტაჟი, ხელისუფლების დისკრედიტაციის მცდელობის კლასიკურ მაგალითს წარმოადგენს.

-საინტერესოა, როგორ დააკავშირებთ უფლებადამცველების მოთხოვნებს - დაცული იყოს ადამიანის ფუნდამენტალური უფლებები, ხელისუფლების დისკრედირაციის მცდელობასთან?

- ამ ადამიანებს, რომლებიც ასე უტიფრად ცდილობენ ქართული ცნობიერების წაშლას, ეროვნული ღირსების დაკნინებას, გასაგებია, რომ არც ქვეყნის უსაფრთხოების დაცვისთვის მოტივირებული სპეცსამსახურები სჭირდებათ და არც მათ მიერ განხორციელებული ოპერატიულ-სამძებრო ღონისძიებები. ეს ზოგადად. ახლა რაც შეეხება მოსმენებს, ეს თემა თითქოს მიჩუმდა, მაგრამ თუ აკვირდებით გარკვეული პერიოდულობით ისევ ცდილობენ საზოგადოებისთვის მის შეხსენებას. დაიმახსოვრეთ ჩემი სიტყვები, ელიან შესაბამის მომენტს და მოსმენების თემას ისევ გაააქტურებენ.

გაგახსენებთ, თუ როგორ დაიწყო ყველაფერი. მოსახლეობისთვის შოკის მომგვრელი იყო შსს-ს მიერ გავრცელებული ინფორმაცია პირადი ცხოვრების ამსახველი ათიათასობით ფაილის აღმოჩენის შესახებ, რომელიც წინა ხელისუფლების დროს უკანონოდ იქნა მოპოვებული. დაიწყო და დასასრული აღარ უჩანდა დებატებს, რა ექნათ იმ ფაილებისთვის. საზოგადოებისთვის მეტ-ნაკლებად ცნობილი ადამიანების ნაწილში, ბუნებრივია, გაჩნდა შიში, ხსენებულ ფაილებში მათზე ხომ არ იყო რაიმე კომპრომატები. მოგვიანებით, შსს-ში აღმოჩენილ ფაილებს დაემატა სამეგრელოს სამარხებში ნაპოვნი ფაილებიც, რამაც კიდევ უფრო გაზარდა დაძაბულობა მოსახლეობაში. თუ ყველაფერ ამას დავუმატებთ არჩევნებამდე გავრცელებულ ციხეების კადრებს, ადვილი წარმოსადგენია, თუ რა ფონი იყო იმ დროს შექმნილი. სწორედ ამ მომენტით ისარგებლეს და სპეციალურად შემოაგდეს დროში ზუსტად გათვლილი სასკანდალო თემა ”ეს შენ გეხება”. მიუხედავად იმისა, რომ არავითარი საფუძველი არ არსებობდა ახალი ხელისუფლების მხრიდან უკანონო ელექტრონული თვალთვალის და მოსმენების გაგრძელებისა, მახე ისე მზაკვრულად იყო დაგებული, რომ ადამიანის უფლებების ნამდვილ დამცველებს სხვა არაფერი დაუტოვეს, უნებლიედ რომ არ აყოლოდნენ მოსმენებთან დაკავშირებულ აჟიოტაჟს, მით უმეტეს, რომ უახლოეს წარსულში, მათი დაცვის ქვეშ მყოფი ადამიანები ხშირად გამხდარან ტოტალური მოსმენების მსხვერპლნი. აშკარად ხელოვნურად ატეხილ აჟიოტაჟს, არც ბეჭდვითი თუ ელექტრონული მედია აკლებდა ყურადღებას. უფრო მეტიც, ტელევიზორების ეკრანებიდან არ ჩამოდიოდნენ ”ყველაფრის მცოდნე” და ”ყველგან მყოფი” ე.წ. უფლებადმცველები თუ ექსპერტები. სამოქალაქო სექტორის ვერცერთი წარმომდგენელი, იშვიათი გამონაკლისის გარდა, ვერ ბედავდა საპირისპირო პოზიციის გამოხატვას. უფრო მეტიც, ზოგიერთი იმასაც არ მოერიდა, არიქა მეც არ ჩამოვრჩეო და ამ ფსევდოუფლებადამცველებს საზოგადოების მორალური ავტორიტეტები უწოდეს და დაუშვებლად მიიჩნიეს ოდნავი კრიტიკაც კი მათი მისამართით.

ვერ ვიხსენებ შემთხვევას, როდესაც სპეცსამსახურის ძველ, გამოცდილ პროფესიონალს მისცემოდა საშუალება გამოეთქვა თავისი აზრი, გარდა რამდენიმე პუბლიკაციისა, რომლებზეც ყურადრება არავის არ გაუმახვილებია. არავინ არსად არ მიგვიწვიეს და არც ჩვენი დებატებში ჩართვა მოისურვა ვინმემ. ერთადერთი მოქმედი შსს-ს მინისტრის მოადგილე, ლევან იზორია იყო, რომელსაც თავისი მოსაზრების სრულფასოვნად ჩამოყალიბების საშუალებაც არ მიეცა, რადგან ჩაყენებული იყო თავის მართლების რეჟიმში. არ მინდა ვინმემ ისე გაიგოს, რომ მოსმენების შესახებ კანონის გამკაცრებას ვეწინააღმდეგებოდე, არც იმას ვფიქრობ, რომ მიღებული ცვლილებები იდეალურია. ვეთანხმები მოსაზრებებს, რომ იგი უნდა დაიხვეწოს, მაგრამ, რაც მთავარია იმ ფორმით უნდა იქნას მიღებული, რომ პირველ რიგში მაქსიმალურად იქნას დაცული ადამიანის უფლებები და რაც მნიშვნელოვანია, სპეცსამსახურებს, თავიანთი ფუნქციონალური მოვალების შესრულებისას, არ მოუხდეთ მისი დარღვევა, რაც იმას ნიშნავს, რომ გამოირიცხოს დაბრკოლებები, განსაკუთრებით ოპერატიულობის თვალსაზრისით, რომლებიც შეიძლება შეექმნათ სახელმწიფო უსაფრთხოების ღონისძიებების გატარებისას.

სამწუხაროდ, ასე მასშტაბურად ატეხილი ვაკხანალია ხელისუფლებამაც მხოლოდ მოსმენებს დაუკავშირა, ჩადგა თავის მართლების რეჟიმში და ვერ გათვალა დამგეგმავების მთავარი მიზანი –მოეხდინათ ხელისუფლების დისკრედიტაცია. ასე რომ, აქცია - ”ეს შენ გეხება”, სპეცსამსახურების ენაზე, რომ ვთქვათ ”აქტიური ღონისძიების” კლასიკურ ნიმუშს წარმოადგენდა.

-იქნებ უფრო გასაგებად ახსნათ, რა გაქვთ მხედველობაში?

-”ქართული ოცნების” ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ, შსს-ს ახალგაზრდა მინისტრის, ირაკლი ღარიბაშვილის მიერ გადადგმული ენერგიული ნაბიჯები, შსს-ს დეპოლიტიზირების და მის რიგებში კანონიერების დამკვიდრების კუთხით, დამაიმედებლად გამოიყურებოდა, რისი დასტურიც მოსახლეობაში შსს-ადმი ნდობის აღდგენის ტენდეციების გაჩენა იყო. ძირგამომთხრელი საქმიანობის დამგეგმავებმა კარგად უწყოდნენ, რომ ხელისუფლების დისკრედიტაციის კამპანიის დასაწყებად, პირველ რიგში, მთავრობის ავტორიტეტის შელახვა, მის წევრებზე კომპრომატების მოძიება _ გავრცელება იყო. აქედან გამომდინარე, ”ეს შენ გეხება” აქციის პარალელურად დაიწყო მაღალი რანგის ჩინოვნიკების კომპრომეტირება და წერტილოვანი დარტყმები, თანდათან მმართველ ძალაზე მასშტაბურ შეტევებში გადაიზარდა. მთავრობის წევრების მაკომპრომენტირებელი, კარგად ორგანიზებული კომპლექსური პიარკამპანია, მართალია, ზოგჯერ გამოგონილი, ყურით მოთრეული ფაქტების ფონზე მიმდინარეობდა, მაგრამ, ხშირ შემთხვევებში, ასახავდა რეალობას ჩინოვნიკების გაზრდილ ხელფასებზე, ნეპოტიზმზე, კორუფციასა და საერთოდ, ხელისუფლების არაეფექტურობაზე.

რადგან მოსახლეობის ფართო ფენებში ნიჰილიზმის გაჩენა, ზემოთხსენებულის გარდა, ძირითადად მაინც სამართლიანობის აღდგენის პროცესის გაჭიანურებას უკავშირდებოდა, ხელისუფლების და პირადად, ირაკლი ღარიბაშვილის შეცდომად შსს-ს მინისტრად ჭიკაიძის, ხოლო მოგვიანებით გენპროკურორად ფარცხალაძის დანიშვნა უნდა მივიჩნიოთ. თუმცა ასევე უნდა აღინიშნოს, რომ პროცესების ზემოთხსენებული სცენარით განვითარებას, კბილაშვილის ყოვლად უხერხემლო პროკურორობამაც შეუწყეს ხელი, რომელიც აშკარად მიზანმიმართული, შავი პიარის თანხლებით წარიმართა.

პოლიტიკური მოწინააღმდეგის წისქვილზე წყლის დასხმის როლი ითამშა სახელისუფლებო ვერტიკალის მუდმივმა მზაობამ, გამოეხატა თანხმობა ღარიბაშვილის ნებისმიერ საკადრო გადაწყვეტილებაზე. უფრო მეტიც, არც დანიშვნის დროს და არც მოგვიანებით, უკვე დანიშნული ჩინოვნიკების გადაცდომებზე მმართველი კოალიცია არავითარ რეაგირებას არ აკეთებდა, პირიქით, თავგადაკლული ცდილობდა მათ დაცვას. აღარ შევალ დეტალებში, თუ როგორ განვითარდა მოვლენები, რადგან ყველას კარგად გვახსოვს მაღალი რანგის ჩინოვნიკების მოღვაწეობასთან დაკავშირებული არა მარტო სასკანდალო, არამედ საქილიკო და დასაცინ თემად ქცეული ფაქტები, რომელთა ინტერპრეტირება და მოსახლეობისთვის მიწოდება, ხორციელდებოდა ინტენსიურად, საკმაოდ მაღალ პროფესიულ დონეზე, ბეჭდვითი თუ ელექტრონული მედიის, ასევე ტელევიზიების საშუალებეებებით. ყველაფერმა ამან, მოსმენების ირგვლივ ატეხილ აჟიოტაჟის ფონზე წარმართულმა, მიუხედავად იმისა, რომ ”ეს შენ გეხება” აქციის დამგეგმავებმა მოსმენებთან დაკავშირებით მიზანს ბოლომდე ვერ მიაღწიეს, თავისი უარყოფითი შედეგი მაინც გამოიღო. შსს-ს მიმართ ნდობის გაჩენის პროცესი შეჩერდა, ხოლო მმართველი ძალის იმიჯი მნიშვნელოვნად დაეცა.

-ბატონო ლევან, იქნებ ბევრი რამ, რაზეც ამახვილებთ ყურადღებას და რაც არ მოგწონთ, საზოგადოების არასათანადო ინფორმირებულობის ბრალია. არადა მოსახლეობისგან არჩეულ ხელისუფლების ვალდებულება ხომ ისიც არის, რომ მიაწოდოს კვალიფიციური განმარტებები ნებისმიერ საჭირბოროტო საკითხთან დაკავშირებით. როდესაც ხელისუფლება ამას საჭირო დოზით ვერ ან არ აკეთებს, რა გასაკვირია, რომ შექმნილი ვაკუუმის ამოვსებას სხვა, მათ შორის ჩვენი არაკეთილმოსურნე შეეცადოს.

-იმ საკითხებზე, რომლებიც სპესამსახურების კომპეტენციას განეკუთვნება და რასაც ჩემი პროფესიის, ძველი გამოცდილი ადამიანები შეუიარაღებელი თვალით კარგად ვხედავთ, ბევრად კომპეტენტური პასუხი რაღა თქმა უნდა სპეცსამსახურებს უნდა ჰქონდეთ. მათ ამის ვალდებულებაც აქვთ, მით უფრო, რომ იმ საშუალებებიდან გამომდინარე, რასაც ფლობენ, სწორი საკადრო პოლიტიკის და ოპერატიული საქმიანობის საჭირო მიმართულებით ორგანიზების პირობებში, მათ ანალიტიკურ ცენტრებს ეს არ უნდა უჭირდეთ. ბუნებრივია, გასაიდუმლოებული საქმიანობის სპეციფიკიდან გამომდინარე, ბევრ რამეზე ვერ ისაუბრებენ, მაგრამ თუ გავითვალისწინებთ დემოკრატიული ქვეყნების პრაქტიკას, სპეცსამსახურების საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურები ვალდებულები არიან, გაუზიარონ მოსახლეობას სახელმწიფოებრივი მიდგომები, ზოგიერთ ისეთ წამოჭრილ პრობლემებთან დაკავშირებით, რომლებზეც მაღალი საზოგადოებრივი ინტერესებია და რომლებიც, შესაძლებელია, გარკვეული დაპირისპირების წყაროდ გადაიქცეს, არა მარტო სახელმწიფოთაშორის ურთიერთობების კუთხით, არამედ მოსახლეობის სხვადასხვა ეთნიკურ, რელიგიურ და სხვა ჯგუფებს შორისაც. სპეცსამსახურებს ვალდებულება აქვთ, გააკეთონ არგუმენტირებული განმარტებები განსაკუთრებით იმ შემთხვევებში, როდესაც ხსენებული პრობლემების წარმოქმნა მიზანმიმართულად ხდება. ჩვენ კი რას ვხედავთ\, ხელისუფლება უნდება აშკარად ხელოვნურად წარმოქმნილი ხანძრების ჩაქრობას, დაძაბულობის ლოკალურ განმუხტვას, რიგ შემთხვევებში, უშუალო შემსრულებლების დაკავებას, მაგრამ ბევრი ხმაურიანი საქმე ბოლომდე მიყვანილი არ არის. რაც იმას ნიშნავს, რომ არც ერთი გახმაურებული ინციდენტის შემკვეთი არ გამოვლენილა, ყოველ შემთხვევაში, ამის შესახებ მოსახლეობა ინფორმირებული არ არის.

-მაშინ რა ვქნათ ჟურნალისტებმა, როდესაც წარმოუდგენლად ბევრი ხვეწნა გვიხდება, რათა პროფესიონალი რესპოდენტი დავითანხმოთ ინტერვიუზე. მოქმედ უშიშროების თანამშრომლებს კი საერთოდ აკრძალულიც კი აქვთ ჩვენთან ინტერვიუ. არადა ძალიან ხშირია ისეთი სიტუაციები, როდესაც მომხდარი ესა თუ ის ფაქტი პროფესიულ და ექსპერტულ შეფასებას საჭიროებს.

ამის რამდენიმე მიზეზი არსებობს. დამეთანხმებით, ალბათ, რომ ქვეყნის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული საკითხების უმრავლესობა ან არ ექვემდებარება საჯარო განხილვას, ან კიდევ ვრცელ განმარტებებს მოითხოვს. ბეჭდვითი მედია და ინტერნეტი, მართალია, მოსახლეობისთვის საინტერესო საკითხების თეორიული გაშლის საშუალებას, ასე თუ ისე, იძლევა, თუმცა ყველა პრობლემა სრულფასოვნად მაინც ვერ იქნება გაანალიზებული და განხილული, ამასთან არც ერთი და არც მეორე ბევრისთვის ხელმისაწვდომი არ არის. ტელივიზიები კი ძირითადად გადასულები არიან ინტერვიუების და შოუების ფორმატზე, რომლებიც ვერ იძლევიან ამა თუ იმ ფაქტის კვალიფიციური შეფასების საშუალებას. თუ რომელიმე ტელევიზიამ რაიმე აქტუალური თემა წამოწია, რაც ხშირ შემთხვევებში ასეც ხდება, ვერც (ან არც) აქ აღწევენ თავს ე.წ. “ყველგან მყოფ და ყველაფრის მცოდნე სახეებს”. სამწუხაროდ შეიქმნა ვითარება, როდესაც სადისკუსიოდ გამოტანილი რაიმე საკითხი, თუკი მისი განხილვა მონაწილეთა მძაფრ დაპირისპირებაში არ გადაიზარდა, რაც არ უნდა აქტუალურ თემას ეძღვნებოდეს, უკვე მოსაწყენი ხდება. სიმართლე გითხრათ, ჩვენც მიგვაჩვიეს თუ მივეჩვიეთ ფორს-მაჟორული სიტუაციების ამსახველ სიუჟეტებს, რამაც მედიაც, თუ სხვაზე არაფერს ვიტყვით, იძულებული გახადა არ ჩამორჩეს ცხოვრების რიტმს და ცდილობს, რაც შეიძლება ოპერატიულად გააშუქოს მომხდარი ფაქტი. დამეთანხმებით ასეთ ვითარებაში ხარისხი უკან იხევს და წინა პლანზე ისეთი ნიუსი გამოდის, რომელიც, თუნდაც გადაუმოწმებელი, ყველაზე მძაფრად ასახავს შექმნილ ვითარებას. თუ კი ყველაფერ ამას მიკერძოებული და დაინტერესებული მედია საშუალებები აშუქებენ ზემოხსენებული ე.წ. ექსპერტული შეფასებების თანხლებით, რომლებისთვისაც ყოველთვის მზად არიან არასამთავრობო სექტორის თუ გარკვეული პოლიტიკური პარტიების წარმომადგენლები, ხშირ შემთხვევებში, უკიდურესად მძიმე სურათი იხატება. შედეგად, არა მარტო არ ნელდება, არამედ, რაც ყველაზე სამწუხაროა, სულ უფრო ღრმავდება უფსკრული მტრულ ბანაკებად დაყოფილ ადამიანების ჯგუფებს შორის.

- მესმის თქვენი, მაგრამ ჟურნალისტის ვალდებულებაა, რაც შეიძლება ოპერატიულად, ყოველგვარი მიკერძოების ან დამახინჯების გარეშე ასახოს სიტუაცია, ზუსტად გადმოსცეს რესპონდენტის აზრი. ხშირად შექმნილ ფორს-მაჟორულ სიტუაციაში სრულიად შესაძლებელია რაიმე უზუსტობის დაშვებაც. და მაინც, რაში ხედავთ გამოსავალს, როგორი გესახებათ ქართული სპეცსამსახურები, რა უნდა გაკეთდეს, რომ ნდობა მათ მიმართ გაიზარდოს?

-კარგია, რომ ჟურნალისტის ვალდებულება სწორად განმარტეთ, მაგრამ თქვენც ხომ მშვენივრად ხედავთ და ამჩნევთ, რომ გარკვეული სააგენტოები და ტელევიზიები უხეშად არღვევენ მიუკერძოებლობის პრინციპს, ხდებიან იარაღი პოლიტიკური პარტიების თუ გაურკვეველი ორგანიზაციების ხელში. ამის შემდეგ გასაკვირიც არ არის დისკრედიტირების ის ნაღვარი, რაც სპეცსამსახურებზე მოდის. ზემოთ უკვე მოგახსენეთ ამ ძალებზე, მაგრამ სამწუხარო ის არის, რომ ბევრი მცდელობა მათთვის სასურველი შედეგის მომტანი ვერ იქნებოდა, დამოუკიდებლობის გამოცხადების დღიდან, საქართველოს რომელიმე ხელისუფლებას, სახელმწიფო ინსტიტუტები და მათ შორის სპეცსამსახურები, პერსონიფიცირებულ ურთიერთობების ნაცვლად, დემოკრატიულ პრინციპებზე აეგო, მათ ინსტიტუციონალურ მმართველობის გაძლიერებაზე ეფიქრა, ერთხელ და სამუდამოდ მოეხდინა სპეცსამსახურების დეპოლიტიზირება, შეექმნა სახელმწიფო უშიშროების ისეთი სისტემა, რომელსაც სახელმწიფო იერარქიულ სტრუქტურაში მნიშვნელოვანი როლი დაეთმობოდა.

თავი, რომ დავანებოთ შევარდნაძის დროინდელ მრავალგზის ”რეფორმირებულ” უშიშროებას, რომლის ფუნქციები იმისდა მიხედვით იცვლებოდა თუ რა ”ახალი იდეები” მოუვიდოდა თავში ახლად დანიშნულ მინისტრს, ”ვარდების რევოლუციის” შემოქმედთა რეფორმამ, რომლის ძირიადი არსი შსს-ს და უშიშროების გაერთიანება, უშიშროების რაიონული ორგანოების, როგორც სტრუქტული ერთეულების გაუქმება და ე.წ. ”ახალი სისხლის გადასხმნა” იყო, გამოცდილი, პროფესიული კადრების გარეშე დატოვა მთელი სისტემა, განსაკუთრებით კი მისი ხელმძღვანელი რგოლი. ცენტრში და რაიონებში, ახლად ჩამოყალიბებულ ”კუდ”-ის, ”სოდ”-ის და კონტრდაზვერვის დანაყოფებს შორის გაჩაღებულმა შეჯიბრმა ვინ უფრო მეტად აამებდა უფროსობას, მანკიერი და ყოვლად მიუღებელი ფორმები მიიღო. პიარი გახდა მთავარი იარაღი, რითაც მოსახლეობას აჩვენებდნენ, რომ მართლწესრიგის აღდგენის და კანონიერების დამყარების კუთხით გამოცხადებულ შეურიგებელ ბრძოლაში დანდობა არავის ექნებოდა. შედეგად სახეზე იყო სპონტანური, ხშირ შემთხვევებში გაუთვლელი და გაუაზრებელი სადამსჯელო ღონისძიებები, რომლებიც საზოგადოებაში აძლიერებდნენ უარყოფით განწყობას სპეცსამსახურების მიმართ, რადგანაც თავიანთი ქმედებებით აშკარად გადააჭარბეს საბჭოთა სუკ-ს და სულ უფრო დაემსგავსნენ 37-იანი წლების ”ჩეკისტებს”.

- ვინც საკუთარ თავზე და ოჯახის ახლობლებზე გამოსცადა თქვენივე ნახსენები 37-იანი წლების მსგავსი რეპრესიები, არ მგონია, ადვილად დაივიწყონ, ან კიდევ ასე მალე განეწყონ ნდობით თქვენი კოლეგების მიმართ.

-”ნაციონალებმა” ხელისუფლებაში მოსვლისთანავე, სამართალდამცავი სისტემების ერთ ხელში მოქცევით ნათლად მიანიშნეს, რომ მანამდე დამკვიდრებულ ავტორიოტარული მმართველობის სტილზე არა თუ არ ამბობდნენ უარს, პირიქით უფრო აძლიერებდნენ. სამწუხაროდ, არც დასავლეთს და არც უფლებადამცველ არასამთავრობო ორგანიზაციებს, მიუხედავად მართვადი ვერტიკალის მოსალოდნელი შექმნის საშიშროებისა, ხმა არ ამოუღიათ.

ამიტომ ყველაფერი უნდა გაკეთდეს მდგომარეობის გამოსასწორებლად. არავის არ უნდა მიეცეს უფლება, თავი კანონზე მაღლა დააყენოს. მაგრამ ისევ ვიმეორებ, ჩასაფრება და ვითარების ხელოვნურად დაძაბვა საქმეს არა თუ ვერ უშველის, პირიქით, უფრო ავნებს. მე ისიც კარგად მესმის, რომ დღეისათვის შექმნილ უაღრესად მძიმე საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ ვითარებაში, წარმოუდგენლად ძნელია ყველაფერი ეს გადააწყო, ერთ პრინციპს დაუქვემდებარო და ურთულეს გამოწვევებს დაუპირისპირო. მაგრამ ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ სპეცსამსახურებში ვითარების გამოსასწორელად გატარებული ღონისძიებები აშკარად არასაკმარისი იყო. რაც მთავარია დაგვიანდა უშიშროების გამოყოფა შსს-დან. ამდენად ქვეყნის უსაფრთხოებაზე პასუხისმგებელი დამოუკიდებელი ორგანო არ არსებობდა და რაც ყველაზე დამაბრკოლებელი იყო, უშიშროებას არ ჰყავდა ხელისუფლების წინაშე პასუხისმგებელი პირველი პირი, რომელიც დამოუკიდებლად და ოპერატიულად მიიღებდა გადაწყვეტილებებს, რაც შემსრულებლებს მნიშვნელოვნად გაუადვილებდა საქმიანობას.

ამითაც არ ამოიწურება ოპერატიული საქმიანობის ის ხელისშემშლელი ფაქტორები, რაც დღეს სახეზეა და რისი გამოსწორების გარეშე, სპეცსამსახურების ნორმალურ ფუნქციონირებას, რაც არ უნდა რეფორმები გატარდეს, თუნდაც უშიშროების გამოყოფა შსს-დან, ნურავინ ელის. მხედველობაში მაქვს სამოქალაქო უწყებებში, წლების განმავლობაში, ვირუსივით გავრცელებული სენი, რომელმაც ძალოვანი და სამართალდამცავი უწყებებიც ჩაითრია. დავიწყებ გახშირებული საკადრო ცვლილებებით, რამაც ავადსახსენებელ ”კარუსელების” სახელი დაიმკვიდრა. თითქმის ყველა უწყებაში, წინა პლანზე იყო წამოიწეული და მანკიერ ტრადიციად ჩამოყალიბდა მმართველობის ე.წ. გუნდური მეთოდი. ხსენებული მეთოდი, შესაძლებელია, სადმე ამართლებდეს, მაგრამ ქართულ რეალობაში ამ მეთოდმა ყოვლად მიუღებელი, დამახინჯებული ფორმა მიიღო და კლანურ მმართველობად ჩამოყალიბდა. ხელისუფლების უმაღლეს თანამდებობებიდან დაწყებული ძმაკაცობის, ნათესაობის და ნათელ-მირონობის პრინციპით დანიშნული ჩინოვნიკები, ცნობილი ”შემოულაწუნეს” მსგავსად დაატარებდნენ თავიანთ მრავალფეროვან ახლობლობას და შეჩერებული ”კარუსელიდან” დროებით ჩამოხტუნებულებს, მორიგი უწყების ხელმძღვანელის თანამდებობაზე ნიშნავდნენ. მოკალათდებოდნენ თუ არა ხელმძღვანელის სავარძელში, იწყებდნენ ე.წ საკადრო ცვლილებებს, რომლის ძირითადი პრინციპი პროფესიონალიზმზე და გამოცდილებაზე კი არ იყო დამყარებული, არამედ პირად ერთგულებაზე, ქვეშემდგომების მონურ მორჩილებაზე. რა პრინციპითაც ინიშნებოდნენ პირველი პირები, იგივე პრინციპით ნიშნავდნენ ისინი თავიანთ ქვეშემდგომებს.

ყველაზე სამწუხარო კი ის არის, რომ დამოუკიდებლობის გამოცხადების დღიდან, ვერცერთი ხელისუფლება მმართველობის ხსენებულ სტილს ვერ თმობს, ამიტომ, გასაკვირიც არ არის შეცდომების ის კასკადიც, რასაც ქვეყანა მძიმე ვითარებამდე მიჰყავს.

-ბატონო ლევან, სხვანაირად როგორ წარმოგიდგენიათ, როდესაც პოლიტიკური ხელისუფლება იცვლება, ამას ბუნებრივია მინისტრთა კაბინეტის ცვლილება მოჰყვება, რაც ასევე არ გამორიცხავს რიგ უწყებებში საკადრო ცვლილებებს. ეს ასეა მიღებული ყველგან და გამონაკლისი არც ჩვენთან ხდება.

-ისევ ვიმეორებ, პოლიტიკური ხელმძღვანელობის ცვლილება, არ უნდა იწვევდეს იმ ხელმძღვანელი რგოლის და რიგითი თანამშრომლების შეცვლას, რომელთა მხრებზე გადადის ამა თუ იმ უწყების და, მით უმეტეს, სპეცსამსახურების ძირითადი საქმიანობის სიმძიმე. ამასთან ისიც აუცილებლად გასათვალისწინებელია, რომ სრულყოფილ ოპერატიულ საქმიანობაზე საუბარი შეუძლებელია, თუ სპეცსამსახურის თანამშრომელი, ქვედა თანამდებობრივი საფეხურიდან დაწყებული, პროფესიონალი არ არის. პროფესიონალად ჩამოყალიბებას კი უმაღლესი განათლების, ჯანმრთელი და გარკვეული უნარ-ჩვევების, მაღალი ინტელექტისა და ზნეობის მქონე, მხოლოდ სპეცსამსახურისთვის შერჩეული, შესწავლილი და სპეციალურად მომზადებული ადამიანები სჭირდება. აღარაფერს ვამბობ ზედა რგოლების ხელმძღვანელებზე, რომლებსაც ამავე სფეროში არანაკლებ 3-5 წლის საქმიანობის გამოცდილება უნდა ჰქონდეთ, რადგანაც ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობის უშუალო დამგეგმავები და წარმართველები არიან.

საკადრო სამსახურში ოფიცრის ჩარიცხვა, დაწინაურება და სხვა საკითხები უნდა წყდებოდეს ერთიანი დებულების საფუძველზე მუდმივმოქმედი კომისიების მიერ. მესმის, რომ ახალს არაფერს ვამბობ და ყველა აუცილებელი რეგულაცია ამ მიმართულებით გათვალისწინებულია მოქმედი კანონმდებლობით და შიდაუწყებრივი ნორმატიული დებულებებით, მაგრამ მათ მოთხოვნებს ჯეროვანი ყურადღება არ ექცეოდა და სამწუხარო იქნება თუ იგივე გაგრძელდა უსაფრთხოების სამსახურის შსს-დან გამოყოფის შემდეგაც. როგორი წინააღმდეგობის გადალახვაც არ უნდა მოუწიოს მის ახალ ხელმძღვანელს, სრულად უნდა გამორიცხოს ორგანოში შემთხვევითი ადამიანების მოხვედრა და დაუმსახურებლად თანამდებობრივი დაწინაურება, რაც ასევე შეამცირებს პროფესიონალების დენადობას.

არის კიდევ ერთი საჩოთიროდ აღქმული საკითხი, რომელზეც ხმამაღლა არავინ საუბრობს, მაგრამ შრომის ნაყოფიერებას დიდ ზიანს აყენებს. ვისაც ამ სფეროში ხანგრძლივი მუშაობის გამოცდილება აქვს, დამეთანხმება, რომ ჩვენი საქმიანობის სპეციფიკის სირთულიდან გამომდინარე, თანამშრომლებთან ურთიერთობა ხელმძღვანელისგან განსაკუთრებულ მიდგომებს მოითხოვს. სპეცსამსახურების საქმიანობის დახურული სივრცე, უშიშროების რიგი სპეციფიური დანაყოფების თანამშრომლებისთვის, რომელთა მხრებზეც გადადის სპეციალური საქმიანობის მთელი სიმძიმე, მით უმეტეს ჩაკეტილია და ფართო საზოგადოებისგან მოწყვეტილებს, თავისუფლების გარკვეული შეზღუდვაც ემატება. წლების განმავლობაში ასეთი რთული საქმიანობა, თანამშრომლების ფსიქიკურ მდგომარეობაზე უარყოფითად აისახება და პერიოდულად გარკვეულ რეაბილიტაციას საჭიროებს. მხედველობაში არ მაქვს და არც მოვითხოვ, განვითარებული დემოკრატიული ქვეყნების სპეცსამსახურების ამავე კატეგორიის თანამშრომლებისთვის დადგენილი ნორმებს და გარანტიებს, მაგრამ ის, რაც ამ მიმართულებით ჩვენი კანონმდებლობით არის გათვალისწინებული, მინიმალურად მაინც რომ შესრულდეს, თანამშრომელთა მორალურ-ფსიქიკური მდგომარეობა გაცილებით უკეთესი იქნებოდა და სასურველი შედეგის მიღწევა არ გავიდოდა მათი შესაძლებლობების ზღვარზე. დიდი მნიშვნელობა აქვს, როდესაც ნებისმიერი რანგის თანმშრომელი გრძნობს, რომ მთლიანად მოწყვეტილი არ არის ადამიანისთვის აუცილებელ გარემოს _ ოჯახს, ნათესავებს, მეგობრებს. გასაგებია და არც ჩემთვის არის უცხო, რომ დღევანდელ ურთულეს ვითარებაში ყურადღების მოდუნება დაუშვებელია, მაგრამ საქმიანობის სწორი ორგანიზების პირობებში და რაც მთავარია, ძველ, დრომოჭმულ სტერეოტიპებზე უარის თქმის შემთხვევაში, სრულიად შესაძლებელია თანამშრომლებისთვის შესაბამისი სამუშაო პირობების შექმნა.

-ბატონო ლევან, პოლიციისა და უსაფრთხოების სამსახურის გამიჯვნასთან ერთად, ალბათ, ბევრი მოუგვარებელი საკითხიც გადაწყდება. თუმცა ზოგიერთების აზრით, მათ შორის თქვენი პროფესიის ადამიანებიც არიან, ამით ბევრი არაფერი შეიცვლება. საინტერესოა თქვენი აზრი შსს-დან უსაფრთხოების სამსახურის გამოყოფასთან დაკავშირებით.

-წინა ხელისუფლების მიერ შსს-ს და უშიშროების გაერთიანებასთან დაკავშირებით, ჩემი უარყოფითი დამოკიდებულების შესახებ ზემოთ უკვე მოგახსენეთ. ასე, რომ უკუპროცესს, ბუნებრივია, დადებითად ვაფასებ. როგორიც არ უნდა იყოს ჩემი, ან ნებისმიერის მოსაზრება ასეთ სერიოზულ საკითხთან დაკავშირებით, მთავარი მინც ის არის, ამ რეფორმით მივიღებთ თუ არა ქვეყნის უსაფრთხოების, მისი ეროვნული ინტერესების დამცველ პასუხისმგებელ ორგანოს. დაკომპლექტება თუ არა იგი, განსაკუთრებით მისი სახელმძღვანელო რგოლი გამოცდილი, სუფთა წარსულის მქონე თანამშრომლებით.

-ბატონო ლევან, არ შემიძლია არ გკითხოთ აფხაზეთზე. თქვენ, აფხაზეთის უშიშროების ყოფილ მინისტრი, აფხაზეთის ომის მონაწილე და რაც მთავარია ქართულ-აფხაზურ პრობლემებში ღრმად ჩახედულ ადამიანი, რას იტყოდით დღეს ამ ძალიან მტკივნეულ საკითხთან დაკავშირებით?

-ძალიან სამწუხაროა, რომ აფხაზეთში განვითარებულ მოვლენებს სულ უკან მივსდევთ, ვერაფერზე ზეგავლენას ვერ ვახდენთ და მხოლოდ საერთაშორისო თანამეგობრობის იმედზე ვრჩებით. არადა იმასაც კარგად ვხედავთ, რომ მორალური მხარდაჭერისა და აღშფოთება-შეშფოთების გარდა, მათი მხრიდან სხვას ვერაფერს ვერ მივაღწიეთ. შეიარაღებული კონფლიქტის დაწყებიდან, ევროსტრუქტურების ყველაზე ავტორიტეტული ორგანიზაციების მიერ ჩვენ სასარგებლოდ მიღებული თითქმის ყველა გადაწყვეტილება თუ რეზოლუცია, არასოდეს სრულდებოდა და არც არავის აქვს იმის ილუზია, რომ რუსეთს ვინმე თავისი გადაწყვეტილებების უკან წაღებას აიძულებს. ჯერჯერობით რჩება ისევ აფხაზი მოსახლეობის პრაგმატულად მოაზროვნე ნაწილი, რომელიც ჩვენი რაიმე ფორმით ჩარევის გარეშეც, ობიექტურად აფასებს შექმნილ ვითარებას და სამართლიანად აპროტესტებს რუსეთის იმპერიულ ზრახვებს.

იმ საჭირბოროტო საკითხებზე, რომლებიც ასე აღელვებს აფხაზ მოსახლეობას, ამ საბედიწერო დროს, განსაკუთრებულ მნიშვნელობა ექნებოდა ჩვენი მხრიდან ნებისმიერი ფორმით გამოხატულ მორალურ მხარდაჭერას, რომელიც ყველა შესაძლებელი საშუალებებით უნდა მიგვქონდეს აფხაზ მოსახლეობამდე. ჩვენ იმასაც ვერ ვახერხებთ, სათანადოდ გავაშუქოთ და აფხაზ მოსახლეობამდე მივიტანოთ ინფორმაცია, თუ რა დახმარებას უწევს საქართველოს ჯანდაცვის უწყება აფხაზეთის მოსახლეობას, გადაუდებელი და სტაციონალური მკურნალობის კუთხით. თუ ვინმე ფიქრობს, რომ ამდაგვარი ინფორმაციის გაჟღერებით, დარტყმის ქვეშ დავაყენებთ მკურნალობის კურსის გავლის შემდეგ, აფხაზეთში დაბრუნებულ ავადმყოფს, ძალიან ცდება. არცერთი აფხაზი ავადმყოფის ენგურს აქეთ გადმოსვლა, აფხაზეთის დე-ფაქტო ხელისუფლებასთან შეთანხმების გარეშე არ ხდება. ჩემი აზრით, აუცილებელია გამოინახოს ფორმა, თუ როგორ შეიძლება გაშუქდეს ასეთი და მსგავსი დახმარებები. ასევე კარგი იქნებოდა ჩაგვერთო აფხაზი მოსახლეობა ”ც” გეპატიტის მკურნალობის პროგრამაში. თუ ასეთი ჰუმანური გადაწყვეტილების წინააღმდეგ სეპარატისტული რეჟიმი წავა და ჩვენ ინიციატივებს დაბლოკავს, მით უფრო მომგებიან პოზიციაში აღმოვჩნდებით აფხაზეთის მოსახლეობის თვალში. ამას გარდა, უამრავი საკითხია სამოქალაქო აქტიურობის კუთხით გადასაწყვეტი, რომელსაც არ ვაკეთებთ.

რაც შეეხება სპეცსამსახურებს, იმით თავის მართლება, რომ სამოქმედო ტერიტორის ვერ ვაკონტროლებთ, არადამაჯერებლად გამოიყურება, განსაკუთრებით ჩვენთვის, ვისაც ამ კუთხით ”საინფორმაციო ომის” წარმოების დიდი გამოცდილება გვაქვს. ისიც ძალიან სამწუხაროა, რომ გვიხდება რუსეთის სპეცსამსახურების უპირატესობის აღიარება, რადგანაც აფხაზეთში და ცხინვალის რეგიონში ოპერატიულ საქმიანობას ყველა მიმართულებით პირწმინდად გვიგებენ. ჩვენ, განდგომილ რეგიონებში, ნებსით თუ უნებლიეთ, თანდათან დავთმეთ ოპერატიული პოზიციები, რითაც ყოველგვარი დაბრკოლებების გარეშე, თავისუფლად მოქმედების შესაძლებლობები მიეცათ რუსეთის სპეცსამსახურებს და მათ საფარქვეშ მოქმედ ორგანიზაციებს. უარყოფითი შედეგებიც სახეზეა. გათავხედებულმა სეპარატისტებმა თავი აიშვეს და რუსული ჩექმის იმედით, ჩვენ, როგორც სახელმწიფო, რომელსაც შეუძლია თავისი მოქალაქეების დაცვა, მათთვის აღარ ვარსებობთ. საინტერესოა იმის სტატისტიკა მაინც თუ გვაქვს, 2008 წლის ე.წ. აღიარების შემდეგ, რამდენი მოქალაქე არის გატაცებული და გადაყვანილი ცხინვალში. ვუყუროთ შორიდან და ვითვალოთ.

-კი, მაგრამ რა უნდა ვქნათ? ომს ხომ არ დავიწყებთ? ისევ პროვოკაციაზე ხომ არ უნდა წამოვეგოთ?

-რა თქმა უნდა, არ უნდა წამოვეგოთ. უფრო მეტსაც გეტყვით, არ უნდა წამოვგებოდით არც 1992 და არც 2008 წლების პროვოკაციებს. ასევე ბევრისგან დავიწყებულ 1989 წლის ცნობილ ”გალის მოვლენებს”, რომელმაც მრავალი ქართველის სიცოცხლე შეიწირა და ათეულ ათასობით ადამიანს საკუთარი საცხოვრებელი დააკარგვინა. მაგრამ, არც იმას უნდა შევეგუოთ, რომ მუდამ მზად ვიყოთ. ლოყა ისევ მივუშვიროთ, როდესაც ალიყური წამდაუწუმ გვხვდება. კარგად მესმის, რომ დღეს შექმნილ ვითარებაში, როდესაც შენივე სახელმწიფოში ირგვლივ ”არასამთავრობოებად” მონათლული უამრავი ჩასაფრებული და დამბეზღებელი გახვევია, ძალიან რთულია ისეთ საკითხებს შეეჭიდო, რომლებიც შესაძლებელია გარკვეულ რისკებთან იყოს დაკავშირებული. თუ ყველაფერ ამას არასათანადო კომპეტენტურობასაც დავუმატებთ, დიდი შანსია, ნებისმიერი სპეცღონისძიება ჩავარდნისთვის იყოს განწირული. აქედან გამომდინარე, იმის შიშით, რომ შეიძლება ”ზემოთ” არ მოუწონონ, ან ე.წ. არასამთავრობოების საკბილო არ გახდნენ თანდათან ჩამოყალიბდა და სახეზე გვაქვს უინიციატივო და უმოქმედო, არა მარტო სპეცსამსახურები, არამედ კონფლიქტის პრობლემებზე მომუშავე უწყებებიც.

-იქნებ დააკონკრეტოთ, რა ღონისძიებებზე და დამბეზღებლებზე საუბრობთ და საერთოდ, რა გაქვთ მხედველობაში.

-ზოგადად, ჩვენ მდგომარეობაში მყოფ ქვეყნის სპეცსამსახურებს წესით, გასატარებელი ღონისძიებები არც უნდა ელოდეთ. არ იფიქროთ, რომ მხედველობაში დივერსიები და სხვა ძალისმიერი მეთოდები მაქვს. ამათ გარდა უამრავია ღონისძიებები, რომელთა დაგეგმვა და განხორციელება, აქტუალობისა და დროულობის გათვალისწინებით, გათვლილი უნდა იყოს ისეთ შედეგებზე, რამაც შემდგომში ხელი უნდა შეუწყოს ოკუპირებული ტერიტორიების მოსახლეობაზე სასურველ ზემოქმედებას და პროცესების განვითარებას ჩვენი ინტერესების გათვალისწინებით.

- ალბათ ზაქარეიშვილის განცხადებამ თქვენშიც გამოიწვია აღშფოთება?

- ბ-ნი პაატა ამბობს, ისე ვერ გამიგეს, როგორც ვთქვიო. მაგრამ, პოლიტიკოსი რომ ხარ და თან იმ პირობებში, როდესაც ხელისუფლების მაღალი რანგის წარმომადგენლების ნებისმიერ ნათქვამს გამადიდებელი ლუპით აკვირდებიან, იქნებ წამოცდეთ რამე და აჟიოტაჟი ავტეხოთო, ორაზროვან ტექსტებს არ უნდა მოერიდო? იმით, რაც თქვა, ხომ მხოლოდ თავის თავს, თავის იმიჯს ავნო. იქნებ ვიღაცეებს ასიამოვნა? ეს ვიღაცეები მხოლოდ სეპარატისტები შეიძლება იყვნენ, თუ კიდევ ვინმე სხვა? თუმცა მის ნათქვამში ორაზროვანი არაფერი ყოფილა. მან სავსებით გასაგებად თქვა: ”ჩვენ გვაქვს ერთადერთი გამოცდილება აფხაზეთთან ერთად სახელმწიფოს მოწყობისა – ეს არის საბჭოთა კავშირი. რა იყო დავით აღმაშენებლის დროს, მე არ ვიცი და სხვა გამოცდილება ჩვენ არ გვაქვს. აფხაზეთი დამოუკიდებელი საქართველოს შემადგენლობაში არ ყოფილა”. ახლა რა ვქნათ, რადგან ზაქარეიშვილმა არ იცის, რა იყო დავით აღმაშენებლის დროს, ისტორია გადავშალოთ და ყველაფერი ახალი ფურცლიდან დავიწყოთ? ბატონმა ზაქარეიშვილმა შეიძლება ისიც არ იცის, რომ ქართულ-აფხაზური ომის დაწყებამდე ერთი წლით ადრე, 1991 წელს აფხაზეთ ავტონომიური რესპუბლიკის კონსტიტუციაში ჩაიწერა, რომ აფხაზეთი არის დამოუკიდებელი საქართველოს ნაწილი, რითაც შეიცვალა ძველი ფორმულირება (იყო საქართველოს სსრ-ს ნაწილი)

იმავე კონსტიტუციით არავითარი სამართლებლივი ბერკეტი არ არსებობდა, რომლითაც აფხაზეთი კანონიერად გავიდოდა საქართველოს შემადგენლობიდან. აქედან გამომდინარე, არაკანონიერია სეპარატისტების ე.წ. კონსტიტუცია, რომელიც 1994 წელს იქნა მიღებული ქართველი მოსახლეობის აზრის გაუთვალისწინებლად და 1999 წელს ე.წ რეფერენდუმზე იქნა გატანილი.


 
 
მასალის გამოყენებისას აუცილებელია Expert Club-ზე ლინკის მითითება
  
სიახლე და კომენტარი
მასობრივი ინტოქსიკაცია აფხაზეთში - დაიხურა სკოლები და ბაღები
28.11.2013 11:29
იუსუფ ლაკაევს სოხუმის “სასამართლომ” დაუსწრებლად პატიმრობა შეუფარდა
01.11.2013 17:11
მარგველაშვილი - აფხაზები თავად მოინდომებენ ქართველებთან ცხოვრებას
01.11.2013 11:26
ესტონურმა სასმელების ჰოლდინგმა,აფხაზეთში ექსპორტი შეწყვიტა
01.11.2013 10:55
ხაჯიმბა ალექსანდრე ანქვაბის იმპიჩმენტის საკითხის დაყენების ინიციატივით გამოდის
31.10.2013 19:34
რუსული კომპანია МТС-ის მიმართ სამართლებრივი ზომები იქნება მიღებული
29.10.2013 17:54
აფხაზეთში ქართველების პასპორტიზაცია ჟენევაში იქნება განხილული
29.10.2013 17:48
აფხაზეთში 3 ეთნიკურად ქართველი ხელკეტებით სცემეს
29.10.2013 17:42
ყველა სიახლე